Öteden beri İznik Gölü'nün içinde bir ya da birkaç şehrin bulunduğu söylenegelir. İşte Hoca Saadettin Efendi'nin( 1536/37-1599) söyledikleri: "Yılın en kurak aylarında su çekilince ortasında bir takım büyük yapılar meydana çıkar.Bunların Nuh aleyhisselamın oğlu Sam'ın yaptırdığı binaların kalıntısı olduğu söylenir. Sam'ın Tufan'dan sonra İznik'i kurarak buraya yerleştiği  meşhurdur."

   Ve Raif Kaplanoğlu'nun söyledikleri."...gerçekten de İznik Gölü'nün altında bir şehir var!  Belki de birden fazla..."  Raif hoca, bu sözlerini alıntıladığım yazısında, okuduklarını, balıkçılardan dinlediklerini ve kendi gözlemlerini aktarıyor. Gerçi ilk alıntıdan söz konusu yerleşim yerinin İznik Gölü'nün altında tufan yüzünden kalmadığı, hatta bizzat adı anılarak ondan sonra kurulduğu anlatılmakta ama, olsun. Sonuçta göçükle, depremle de olsa, su altında kalma motifi var.

   İşte efsaneler ve işte gerçekler... Her efsane aslında biraz bir gerçekten türüyor. Ortada bir ip var, ona boyuna toz ve tortu yapışıyor. İp kalınlaştıkça kalınlaşıyor, ip'liği unutulacak hale geliyor.   


    Ayrıca konuyla doğrudan ilgili olmayan, ya da biraz ilgili olsa da, bizi sığ düşüncelere götürmemesini dilediğim bir iki gözlemi de aktarmak istiyorum.  Marmara Denizi'nin, buranın tabanında yapılan araştırmalar sonucunda, bundan 10 bin yıl kadar önce ve bin yıllığına küçük bir göl olarak varlığını sürdürdüğü ileri sürüldü geçenlerde...

    İkincisi, elinize bir Marmara Bölgesi haritası alırsanız, İznik Gölü'yle Gemlik Körfezi'nin, tarihin bir döneminde birbirinden uzak düşmüş iki kitle olduğunu netlikle görürsünüz. Belki aynı şekilde, Uluabat Gölü'yle Manyas Gölü'nün de..

    Karalar-sular ve aralarındaki oyunlar!